Ilmiy ommaviy maqolalar
Ilmiy ommaviy maqolalar
|
01/05/2023
Chop etish
HOSILASI QAVARIQ VA LIPSHITS SHARTINI QANOATLANTIRUVCHI FUNKSIYALARNI SPLAYN YAQINLASHTIRISHLARINING QUYI BAHOLARI HAQIDA

JDPU ning stajyor o’qituvchisi Davronova Hafiza

JDPU  dots. Abdivali  Shamshiyev

SamDU prof. Axtam Xatamov

ANNOTATSIYA

Magistrlik dissertatsiyaga, hosilasi qavariq va Lipshits shartini qanoatlantiruvchi funksiyalarni splayn yaqinlashtirishlarining quyi bahosini topish masalasi qaraladi.

ABSTRACT

The master’s dissertationstudies the problem on the lower estimates of the best spline approximation of functions with convex derivatives and satisfying Lipshits conditions.

Ma’lumki [1], agar r≥0 uchun f funksiya  ∆  oraliqda r- tartibli qavariq va  ϵ   (=f) hosilaga ega bo’lsa, u holda

(f,∆)  ≤ C(r)K) ,                           (3)

baho o’rinli bo’lib, bu yerda va kelajakda hamma yerda |∆| =b-a

Ushbu maqolaning asosiy natijalari [1] maqolaning asosiy natijasidan iborat bo’lgan  tengsizlikning nolga intilish tartibi ma’nosida yaxshilab bo’lmaydigan baho ekanligini ko’rsatishdan iboratdir.

Shunday qilib,lozim bo’lgan asosiy natija quyidagi teoremani isbotlashdan iboratdir.

Teorema 2.Har bir r=0,1,2,… uchun f(x) = funksiya  ∆ oraliqda r-tartibli qavariq va    (K=(r+2)) hosilaga ega bo’lib,

(f,∆)  ≥ K)                         (4)

tengsizlikni barcha n=1,2,… uchun qanoatlantiradi.

Isbot. Ma’lumki, barcha darajasi n (n=1,2,…) ga teng bosh koeffisenti 1 ga teng ko’phadlar ichida C[-1;1] fazoda eng kichik normaga

=cos(narccosx)  Chibeshev ko’phadi erishadi, jumladan

|| =                     ([4,29 bet]).

Bu yerda  -barcha darajasi r+1 dan oshmagan ko’phadlar to’plami.

Bu tenglikni ixtiyoriy chekli  ∆=[a,b] oraliq uchun quyidagicha yozishimiz mumkin:

Inf{:  P ϵ} =  K)                   (5)

Faraz qilaylik,  S ϵ S(r+1,n,[0;1])  tugun nuqtalari   ?x_k}_k=0^n =0 bo’lgan ixtiyoriy splayn funksiya bo’lsin. (3) tengsizlikni qo’llab va

tengsizlikdan  foydalanib quyidagi tengsizlikni olamiz

=

=

=≥                                        (6)

Haqiqatan ham, agar barcha k=0,1,2,…,n-1  lar uchun

bo’lganda  edi, u holda  biz

1=) _k=0^n-1? 1/n=1  qarama–qarshilikka ega bo’lar edik.

(5) tengsizlikda  S ϵ S(r+1,n,[0;1])   ning ixtiyoriyligidan

(, ,[0;1])  ≥  ,      n=1,2,…

tengsizlikka ega bo’lar edik. Teorema 2  isbot bo’ldi.

 

 

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

1.Фройд Г.,Попов В. А., Некоторие вопросые связaнные с аппроксимацией сплайн-функциями и многочленами,  StudiaSci.MathHungar. , 5. , Nº 1-2 (1970), 161-171.

2.Даугавет И.К., Введение в теорию приближения функций , Л.,     изд-во ЛГУ, 1977.

3.Г.Е. Шилов . Математический анализ. Конечномерые линейные пространства . М. Из-во, “ Наука” , 1969. 432 стр.

4.В.К.Дзядык. Введение в теорию равномерного приближения функций полиномами. М. Из-во, “Наука “ , 1977. 512 стр.

5.Н.И.Ахиезер. Лекции по теории аппроксимации. М., 1965. 408 бет.

6.Н.П.Корнейчук. О наилучшем приближении непрерывных функций. – “Изв. АН СССР сер.мат”, 1963. т.27, №1, с.29-44.

7.Н.П.Корнейчук. Точная константа в теореме Д. Джексона о наилучшем равномерном приближении непрерывных периодических функций. –

“Докл. АН СССР”, 1962. т.145, №3, с.514-515.

8.И.К.Даугавет. Введение в теорию приближения функций. Ленинград,

Из-во Ленинградского ун-та, 1977. 184 стр.

9.А. Н. Колмогоров, С.В. Фомин . Элементы теории функций и функционального анализа. М. Из-во, “Наука “ , 1972. 496 стр.

 

 

 

 


Ulashish:
793
Boshqa rubrikalarda mashhur

«Dynamical Days Jizzakh 2026»:mahorat darslari davom etmoqda
Jizzax davlat pedagogika universitetida «Dynamical Days Jizzakh 2026» xalqaro yozgi maktabi doirasida dinamik sistemalar, ergodik nazariya va matematik fizikaning zamonaviy yo‘nalishlariga bag‘ishlangan ma’ruza va amaliy...
Jizzaxda «Dynamical Days Jizzakh 2026» xalqaro yozgi maktabi boshlandi
Jizzax davlat pedagogika universiteti hamda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi V.I. Romanovskiy nomidagi Matematika instituti hamkorligida «Dynamical Days Jizzakh 2026 — International Summer School on Dynamical...
JDPUda yosh ijodkorlar uchun mahorat darsi o‘tkazildi
Jizzax davlat pedagogika universitetida yosh ijodkorlar va jurnalistikaga qiziquvchi talabalar uchun mahorat darsi tashkil etildi. Uchrashuv O‘zbekiston Jurnalistlar uyushmasi raisi Shuhrat Orif ishtirokida, Jizzax viloyati...